Ervaringsverhaal Marc
Buiten de couveuse, op weg naar innerlijke vrijheid
Door Marc
Mijn eerste levensweken
Op 1 september 1978 kwam ik ter wereld, zes weken te vroeg. Als heel klein mannetje kwam ik direct in de couveuse terecht. Daarmee volgde een lange periode in het ziekenhuis, waar ik moest aansterken en vooral moest groeien in gewicht. Er waren geen expliciete lichamelijke complicaties als gevolg van mijn vroeggeboorte. Om te groeien waren vooral tijd en liefde nodig.
De lange periode in de couveuse was er een van afzondering en wekenlange blootstelling aan fel licht. Natuurlijk kan ik mij dat op die leeftijd niet bewust herinneren, maar het felle zonlicht tijdens de lange zomermaanden brengt mij nog regelmatig van mijn stuk. In deze periode van overleven tekende zich ook een sterke karaktereigenschap af die ik tot op de dag van vandaag bezit: vechtlust, levenslust en onvermoeibaar doorzettingsvermogen.
Mijn ouders, en met name mijn moeder, waren niet zo van de protocollen. Dankzij haar eerdere werk als verpleegkundige op een couveuseafdeling kende ze de zogenaamde mazen van de wet in het ziekenhuis.
Door haar ervaring kreeg ze het voor elkaar dat mijn ouders dagelijks op bezoek mochten komen en mij mochten vasthouden. Nog steeds zie ik dat beeld voor me. Het brengt me direct bij de liefde die ik voor mijn ouders voel.
Opgroeien met het gevoel anders te zijn
Mijn start was niet gebruikelijk, maar ik sloeg me erdoorheen. Zoals ik dat sindsdien steeds weer doe als het moeilijk wordt. Die wilskracht had ik ook nodig in mijn verdere ontwikkeling, op weg naar de man die ik nu ben.
De schoolperiode was zwaar. Ik kon niet meekomen en belandde op het speciaal onderwijs. Daar leerde ik de term ‘groeiachterstand’ kennen. Langzaam begon ik te beseffen dat ik uit de toon viel en geen aansluiting vond bij de andere kinderen in mijn klas.
Ik kon het moeilijk verkroppen dat ik achterliep en wilde koste wat kost volwassener overkomen. Dat lukte natuurlijk niet. Typerend voor die tijd was dat er over mij werd gesproken, maar dat ik zelf nooit uitleg kreeg over wat ‘kinderlijk gedrag’ precies betekende. Dat legde extra druk op de situatie waarin ik al zat doordat ik naar het speciaal onderwijs ging. Feitelijk ging het in die periode over emotionele onveiligheid, waardoor mijn ontwikkeling op andere vlakken stagneerde.
Zowel het speciaal onderwijs als de mavo die ik daarna volgde, werden gekenmerkt door een gevoel van vervreemding. Ondanks de verschillende scholen die ik bezocht, voelde ik me nergens op mijn plek. Mijn levenslust, enthousiasme en wilskracht waren er nog steeds, maar ik durfde die niet meer te laten zien. Ik was bang om kinderlijk over te komen.
Daarmee verdween ik zelf naar de achtergrond. De plek waar ik als zevenjarige juist zo graag stond: met veel bravoure in de schoolmusical of met een solo in een volle kerk.
De zoektocht naar erkenning en veiligheid
Rond mijn twintigste, na het afronden van de mavo en een mislukt avontuur op de koksopleiding, kwam ik na een lange periode van isolement weer in contact met alles waarmee ik ooit het levenslicht had gezien. Mijn bravoure, spontaniteit en nieuwsgierigheid kwamen in alle hevigheid terug. Voor het eerst voelde ik me veilig bij mezelf en leerde ik veel nieuwe vrienden kennen. Hoewel dat fijn was, begon ik me steeds meer aan te passen, uit angst om mensen opnieuw te verliezen.
In die periode leerde ik ook mijn eerste vriendinnetje kennen. Ik begon te beseffen hoe sterk ik afhankelijk was van liefde. Na vele korte verkeringen en relaties leerde ik mijn kwetsbaarheid kennen, die ik later als hooggevoeligheid (HSP) ben gaan benoemen.
Ook op carrièregebied merkte ik onrust. Ik kon niet stilzitten en had voortdurend gedachten die door mijn hoofd gingen. Daarin herkende ik later kenmerken van ADHD. Op beide gebieden voelde ik me niet gedragen of gesteund, maar ervoer ik vooral een voortdurende sturing vanuit mijn omgeving. Alsof iemand me steeds moest bijsturen.
Na de bevrijding in mijn vroege twintiger jaren kwam ik later steeds meer in de verdrukking door mijn eigen kritische stem. Ik wilde voldoen, net zoals ik eerder had geprobeerd te voldoen aan mijn kalenderleeftijd en de verwachtingen rond mijn schoolprestaties. Mijn zoektocht naar mezelf was definitief begonnen. Ik was kwetsbaar en niet goed in staat om voor mezelf op te komen. Steeds opnieuw vroeg ik me af: waarom kan ik niet gewoon zijn of meedoen met de ‘normale’ mensen om mij heen?
Begrijpen wat er in mij leeft
In latere relaties leerde ik door enkele relatiebreuken de impact kennen die mijn vroeggeboorte en mijn gevoel van onveilige hechting op mij konden hebben. Wanneer iemand mij verliet, kwam ik steevast terecht in een moeras van emoties die ik niet kon begrijpen vanuit alleen de relatie. Ook bij ontslag of wanneer een vriendschap eindigde, ervoer ik dezelfde emotionele diepte: het gevoel in de steek gelaten te worden. Dat uitte zich destijds in paniek- en angstaanvallen.
Die aanvallen vormden de aanleiding om me steeds meer te verdiepen in thema’s als emotieregulatie, hechting, schaamte, liefde, seks en intimiteit en agorafobie. In de reguliere GGZ ervoer ik dat er vooral pleisters werden geplakt. Er was onvoldoende ruimte om echt te begrijpen wat er in mijn lichaam gebeurde tijdens zo’n aanval. Door zelfonderzoek kwam ik dichter bij de kern. Dat gaf mijn zelfbewustzijn het vertrouwen om vanuit mijn eigen wijsheid te begrijpen wat er gebeurde en daarnaar te handelen.
Ook verlangde ik naar (h)erkenning voor een persoonlijkheid waarmee ik mezelf kon identificeren. Mijn schooltijd had mijn denken behoorlijk verknipt. Ik was me gaan vastklampen aan identiteiten en rolmodellen buiten mezelf. Ik was vervreemd geraakt en zocht naar iets of iemand die mij bestaansrecht kon geven, zodat ik me eindelijk ergens thuis en veilig kon voelen. Het aannemen van HSP en ADHD als een soort gewaad of masker was op dat moment mijn manier om te ervaren dat ik ergens bij hoorde.
Van overleven naar innerlijke vrijheid
Zoals ik eerder schreef, heb ik enorm veel wilskracht. Die wilskracht nekte me uiteindelijk ook. Rond mijn veertigste belandde ik in een burn-out. Die opende definitief mijn ogen. Het voelde alsof ik eindelijk wakker werd geschud en de vrijheid buiten de couveuse leerde kennen.
Niet langer stond de psychologische benadering centraal. Ik ging levenslessen halen uit spiritualiteit en mythologie, en vooral uit mijn grootste troef: de filosofie. Mijn blikveld werd eindelijk breder. Ik kon mezelf leren kennen door mijn eigen ogen, in plaats van steeds door de ogen van de wereld om mij heen.
En daar sta ik nu.
Gedragen door een eigen wijsheid die ik zelf heb doorleefd. Ik kan uitgaan van mijn eigen intensiteit als energie en voel de kracht om alles wat er in mij leeft te benoemen en uit te leven. Ik heb mijn eigen bewegingsvrijheid gecreëerd: in mijn zijn, denken, voelen en doen.
Daarmee is de cirkel rond. Met mijn stichting Intense Mannen geef ik mannen hun eigen stem terug.
Ik vraag aandacht voor de werkelijke behoefte die schuilgaat achter een maatschappelijk label.
Voor mij gaat het om leven vanuit innerlijke vrijheid en fysieke bewegingsruimte.
